Ο τενόρος και η πόλη
Ο Caruso και το Σορέντο
Ο Enrico Caruso, ο τενόρος από τη Νάπολη, και το τελευταίο του καλοκαίρι κοντά στο Σορέντο, μαζί με το τραγούδι του Lucio Dalla που γεννήθηκε από ένα δωμάτιο ξενοδοχείου πάνω από τη θάλασσα.
Κρατήστε τις θέσεις σας ↗Ο τενόρος από τη Νάπολη
Ο Enrico Caruso γεννήθηκε στη Νάπολη στις 25 Φεβρουαρίου 1873 και πέθανε εκεί στις 2 Αυγούστου 1921, σε ηλικία 48 ετών. Βαφτίστηκε την επομένη της γέννησής του στην εκκλησία δίπλα στο σπίτι της οικογένειάς του στη via Santi Giovanni e Paolo. Αναγνωρίζεται γενικά ως ο κορυφαίος τενόρος του 20ού αιώνα και ως ο πρώτος διεθνής αστέρας των ηχογραφήσεων, με περίπου 250 εμπορικές ηχογραφήσεις μεταξύ 1902 και 1920. Η καριέρα του τον οδήγησε στη Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης, όπου εμφανίστηκε 863 φορές, αλλά παρέμεινε ένας Ναπολιτάνος που τραγουδούσε τα τραγούδια της γενέτειράς του ως encore.
Η φωνή στη δισκογραφία
Ο Caruso και ο γραμμόφωνο προώθησαν ο ένας τον άλλον. Οι δίσκοι του 12 ιντσών περιορίζονταν σε περίπου τεσσεράμισι λεπτά, οπότε οι άριες που ηχογράφησε επιλέγονταν ή κόβονταν για να χωρέσουν. Οι ηχογραφήσεις του Vesti la giubba το 1902, 1904 και 1907 ήταν ανάμεσα στους δίσκους με τις μεγαλύτερες πωλήσεις της εποχής των 78 στροφών. Ένας τενόρος σε αίθουσα συναυλιών του Σορέντο εργάζεται σε μια παράδοση που ο Caruso διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό: μία φωνή, ένα σύντομο διάσημο κομμάτι και ένα κοινό που ξέρει τη μελωδία.
Το τελευταίο καλοκαίρι
Μετά από μια σοβαρή ασθένεια στη Νέα Υόρκη, ο Καρούζο απέπλευσε για την Ιταλία στα τέλη Μαΐου του 1921 για να αναρρώσει. Σύμφωνα με τη σύζυγό του Ντόροθι, στη Νάπολη και στο Σορέντο φαινόταν να αναρρώνει και να παίρνει βάρος. Τον Ιούλιο οι φίλοι τον παρότρυναν σε εξαντλητικές εκδρομές με ζέστη, και ο πυρετός επέστρεψε. Στις 31 Ιουλίου η παρέα του έφυγε από το Σορέντο για μια κλινική στη Ρώμη, αλλά όταν έφτασαν στη Νάπολη ήταν σοβαρά άρρωστος. Πέθανε στο Hotel Vesuvio στη Νάπολη δύο ημέρες αργότερα. Ο Βασιλιάς της Ιταλίας, Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄, άνοιξε τη Βασιλική Βασιλική του Αγίου Φραγκίσκου της Πάολα για την κηδεία του, στην οποία παρευρέθηκαν χιλιάδες.
Ένα ξενοδοχείο πάνω από τη θάλασσα
Το ξενοδοχείο Excelsior Vittoria στέκεται στον βράχο πάνω από το νερό στο Σορέντο. Σύμφωνα με την αφήγηση του τραγουδιού Caruso, ο τραγουδοποιός Λούτσιο Ντάλα έμεινε εκεί, κατά σύμπτωση στο ίδιο δωμάτιο όπου ο Καρούζο είχε περάσει λίγο καιρό πριν πεθάνει. Οι ιδιοκτήτες τού μίλησαν για τις τελευταίες ημέρες του τενόρου και για το πάθος του για μια νεαρή μαθήτριά του, και η ιστορία έδωσε στον Ντάλα την ιδέα για το τραγούδι.
Το τραγούδι
Το Caruso γράφτηκε από τον Λούτσιο Ντάλα τη δεκαετία του 1980 και αφιερώθηκε στον τενόρο. Αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που πρόκειται να πεθάνει και κοιτάζει στα μάτια μια κοπέλα που του ήταν αγαπητή, και οι στίχοι του περιέχουν λεπτές αναφορές σε πρόσωπα και τόπους από τη ζωή του Καρούζο. Το Σορέντο εμφανίζεται ως Surriento, το ναπολιτάνικο όνομά του, θυμίζοντας τις συχνές επισκέψεις του Καρούζο στην παραθαλάσσια πόλη. Το ρεφρέν βασίζεται στο Dicitencello vuje, ένα ναπολιτάνικο τραγούδι που εκδόθηκε το 1930. Το βίντεο του ίδιου του Ντάλα για το τραγούδι γυρίστηκε στη Σουίτα Καρούζο του ξενοδοχείου Excelsior Vittoria.
Μετά τον Ντάλα
Άλλοι τραγουδιστές υιοθέτησαν το τραγούδι. Ο Λουτσιάνο Παβαρότι το διασκεύασε το 1989 στο άλμπουμ του Tutto Pavarotti, και η εκδοχή του Φλοράν Παγκνί το 1996 έφτασε στο νούμερο δύο στη Γαλλία. Μετά τον θάνατο του Ντάλα το τραγούδι μπήκε στο ιταλικό chart singles και έφτασε στο νούμερο δύο. Ένα τραγούδι γραμμένο σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου του Σορέντο για έναν ναπολιτάνο τενόρο έχει γίνει στάνταρ για τους τενόρους γενικότερα, γι' αυτό εμφανίζεται σε ένα πρόγραμμα που ξεκινά με όπερα.
Πού ταιριάζει στη συναυλία
Το Caruso είναι ανάμεσα στα τραγούδια που αναφέρονται για το δεύτερο μέρος της συναυλίας του Σορέντο, δίπλα στα 'O sole mio, Torna a Surriento και Funiculì funiculà. Το πρόγραμμα μπορεί να αλλάξει, οπότε είναι ένα πιθανό κομμάτι και όχι υπόσχεση. Αν το ακούσετε, θα βρίσκεστε λίγο μακριά από τον βράχο και το ξενοδοχείο που το ενέπνευσαν, κάτι που είναι το είδος της τοπικής λεπτομέρειας που μπορεί να προσφέρει μια συναυλία στο Σορέντο και δεν μπορεί μια συναυλία σε στάδιο. Ακούστε τις ναπολιτάνικες λέξεις στο ρεφρέν, που στέκουν μέσα στα καθιερωμένα ιταλικά.
Πηγές