İkinci bölüm
Napoli şarkıları, açıklamalı
Yeni başlayanlar için konserin ikinci bölümünde Napoli şarkıları: canzone napoletana'nın kökeni ve en bilinen şarkıları.
Yerlerinizi ayırtın ↗Canzone napoletana nedir
Canzone napoletana, Napoliten dilinde yazılmış şarkıların adıdır; genellikle tek ses için, çoğunlukla bir erkek sesi için yazılır, ancak kadınlar da söyler. Aşk şarkıları ve serenatlar ağırlıktadır ve bunların çoğu eski bir Napoli'yi özler. Bu, anonim halk şarkısı değil, bestelenmiş popüler müziktir. Santa Lucia, Funiculì funiculà, Torna a Surriento ve 'O sole mio çoğu insanın bildiği eserlerdir. Sözler Napoliten dilindedir, bu yüzden anlamı kolayca tahmin edilebilse bile standart İtalyancadan farklıdır.
Türün temelini atan bir şarkı yarışması
1830'lardan itibaren türün yıllık bir sahnesi vardı: Napoli'nin Mergellina semtindeki bir kilisenin adını taşıyan Piedigrotta festivaline bağlı bir şarkı yazma yarışması. Yarışma 1950'ye kadar düzenli olarak sürdü. Napoli ve güneyden göç edenler, şarkıları yaklaşık 1880 ile 1920 arasında denizaşırı ülkelere taşıdı ve aralarında Enrico Caruso'nun da bulunduğu turnelerdeki tenorlar, memleketlerinin müziğini bis olarak söyleyerek bu şarkıları yaşattı.
O sole mio
1898 tarihli; sözleri Giovanni Capurro'ya, bestesi Eduardo di Capua'ya atfedilir. Adı "güneşim" anlamına gelir. Beste yaklaşık 75 yıl boyunca yalnızca di Capua'ya ait kabul edildi; ta ki Alfredo Mazzucchi'nin kızı babası için pay talep edene ve bir Torino hâkimi 2002'de bunu onaylayana kadar. 1920 Anvers Olimpiyat Oyunları'nda, müziği bulunamayan İtalyan marşının yerine çalındı. Elvis Presley'in It's Now or Never şarkısı bu melodiyi kullandı.
Torna a Surriento
Bir müzisyen ile bir şair ve ressam olan Ernesto ve Giambattista De Curtis kardeşler, adı "Sorrento'ya dön" anlamına gelen bu şarkıyı yaptı. Geleneksel anlatıya göre 1902'de, Sorrento belediye başkanı Giambattista'dan, Imperial Hotel Tramontano'da konaklayan Başbakan Giuseppe Zanardelli için bir şarkı istediğinde yazıldı. Daha yakın tarihli araştırmalar, kardeşlerin şarkıyı 1894'te tescil ettirdiğini öne sürüyor. Her iki durumda da bu, gecenin içinde oturduğunuz kasabanın adını anan tek şarkısıdır. Claude Aveling, Come Back to Sorrento adıyla İngilizce sözlerini yazdı.
Funiculì, Funiculà
1880'de Luigi Denza, memleketi Castellammare di Stabia'da, gazeteci Peppino Turco'nun Vezüv'e çıkan yeni fünikülere övgü dolu dizelerini besteledi. İkili, aynı yıl Piedigrotta'da eseri tanıttı ve Ricordi'nin basılı kopyaları on iki ay içinde bir milyonu aştı. Richard Strauss ve Nikolai Rimsky-Korsakov, eseri bir halk şarkısı sanıp alıntıladılar ve Denza, Strauss'a karşı açtığı davayı kazandı. Şarkı ilk kez Castellammare di Stabia'daki Quisisana Hotel'de söylendi.
Santa Lucia ve sonraki klasikler
Santa Lucia, Teodoro Cottrau'nun İtalyancaya çevirip 1849'da Napoli'de barcarola olarak yayımladığı geleneksel bir Napoliten şarkıdır; İtalyanca sözlerle yayımlanan ilk Napoliten şarkıdır. Bu tür, 1950'den sonra da Totò'nun Malafemmena'sı ve Renato Carosone'un Maruzzella'sı gibi sevilen eserler vermeye devam etti. Napoliten şarkılardan oluşan bir konser potpurisi 19. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanabilir; bu yüzden ikinci bölüm bir barcaroladan savaş sonrası bir ezgiye kolayca geçiş yapar.
Caruso
Lucio Dalla, Caruso'yu 1980'lerde Napolili tenora bir saygı duruşu olarak yazdı. Dalla, Sorrento'da bir otelde, Caruso'nun ölümünden kısa süre önce kaldığı odada konakladı ve otel sahipleri ona şarkıcının son günlerini anlattı. Nakarat, 1930 tarihli bir Napoliten şarkı olan Dicitencello vuje'den alıntı yapar. Bu, Napoliten kökleri olan modern bir şarkıdır ve genellikle bu tür bir konseri kapatır.
Operadan sonra neden bu kadar iyi oturuyorlar
Bu şarkıların çoğu, operaya yakın bir üslupta, Napoliten romans geleneğinde yazılmıştır; bu yüzden tenorlar onları hafif bir mola değil, konser repertuvarı olarak ele alır. Üç Tenor'un kendisi de 'O sole mio'yu birlikte imza parçaları olarak söyledi ve bu gecenin ilk bölümü kulağı hazırlar: önce aryalar, sonra aynı İtalyan vokal geleneğinden doğan ezgiler.
Kaynaklar